300 N. Washington St.
Suite B-100
Alexandria, VA 22314
info@globalsecurity.org

GlobalSecurity.org In the News




Het Nieuwsblad February 28, 2005

Killerrobot heeft geen medelijden; VS stuurt gevechtsmachines naar Irak

De wanhopige Amerikaanse troepen in Irak krijgen vanaf volgende maand versterking in de vorm van zwaarbewapende robots. Nu al waggelen er Amerikaanse verkenningsrobotjes langs de frontlinie, maar die lijken in niets op de killerrobots die de uitdrukkelijke opdracht hebben om "te jagen en te doden".

door Karen Torben Nielsen

Vanaf april denderen 18 hoogtechnologische robots over het slagveld van Irak. De Verenigde Staten beschouwen deze killerrobots als de toekomst in oorlogsvoering. Een van de paradepaardjes is de gevechtsrobot Cyclops. Die is amper 120 centimeter hoog en heeft maar een oog, maar is een bloedlinke tegenstander. Zijn rechterarm eindigt niet in een hand, maar in een geweer. Je kan de koele kikker beter niet kwaad maken: tijdens een proef schoot hij razendsnel recht door het hart van alle testpoppen. De Amerikaanse politiek heeft er wel oren naar. Het congres keurde een programma goed dat tegen 2010 zo'n eenderde van de aanvalstuigen op de grond en in de lucht onbemand moet maken. Het defensieministerie Pentagon trok liefst 101 miljard euro uit voor de ontwikkeling van robots en andere technologische hoogstandjes, meteen het duurste militaire contract ooit in de Amerikaanse geschiedenis. Ter vergelijking: de onderzoekers van de Belgische defensie moeten het doen met 50 miljoen euro per jaar, nationale steun, internationale bijdrages en Europese hulp inbegrepen.

Vechtmachines

"De Belgische defensie heeft wel een robotprogamma, maar vechtmachines maken we niet", zegt Yvan Baudoin, roboticaprofessor aan de Koninklijke Militaire Academie. "We hebben een humanitaire opdracht. Onze robots zullen zich vooral bezighouden met ontmijning en verkenningen. Maar het is ook mogelijk dat we de robots na een ramp in de besmette zone sturen, zodat hij daar overlevenden kan helpen." De Belgische robots zijn overigens nog niet voor morgen. "We zijn nog volop aan het programmeren. Ik schat dat onze robots pas rond 2010 op punt zullen staan."

De vroege timing is meteen ook de kritiek op de oorlogsmachines van de Amerikanen. Ze zouden letterlijk nog niet klaar zijn voor de strijd. "Het "oog" van de robot bestaat vaak uit een camera. "Robots hebben dus beelden van hun omgeving, maar de juiste interpretatie van die gegevens is nog iets anders", zegt Ben Torben-Nielsen, assistent artificiele intelligentie aan de universiteit van Maastricht. "Robots zijn van tevoren geprogrammeerd om bepaalde dingen te herkennen, maar ze hebben het al moeilijk met een gezicht dat niet recht in de camera kijkt, fel belicht is, of in de avondschemering staat. Om dan nog het verschil zien tussen een man die nadert om voedsel te vragen en zijn buurman die een verborgen wapen draagt, is zeer, zeer moeilijk."

Robot kent geen onschuldigen

"Soms komt het neer op een buikgevoel", zegt John Pike, directeur van het Amerikaanse onderzoeksinstituut Global Security. "Ik zie niet hoe ze dat gevoel aan een machine willen leren." De achterliggende vrees is duidelijk: een killerrobot kan een onschuldige neerschieten, omdat hij hem niet als "onschuldig" herkende.

Het feit dat de Amerikanen hun robots nu al willen inzetten in de oorlogsvoering, toont volgens sommige experts de aparte "oorlogsfilosofie" die de Verenigde Staten erop nahouden. "In Groot-Brittannie denken we aan de wettelijke kantjes van wat we doen. Als we machines sturen die op eigen houtje beslissingen maken, zijn we bezorgd over de controle en verantwoordelijkheid. Amerikanen denken daar heel anders over", zegt de Britse strateeg Andrew Brookes. "De veiligheid van hun eigen jongens is voor de Verenigde Staten de topprioriteit. Intussen weigert Amerika mee te werken aan het Internationale Strafhof, en er is nog geen enkele Amerikaanse soldaat vervolgd voor het doden van een Iraakse burger." Vrij vertaald: als de Amerikaanse robots per abuis een burger neerschieten, is dat jammer maar helaas.

De Belgische professor Baudoin vindt dat idee overdreven. "De robots die Amerika nu naar Irak stuurt, lijken mij vooral bedoeld voor verkenningstochten. Als de robot daarbij op een verdacht voertuig stoot, zal hij het vernietigen. Dat is niet zo vreemd, ook de robots van onze Belgische ontmijningsdienst hebben een wapen om pakjes tot ontploffing te brengen. Maar ik denk niet dat die robots bedoeld zijn om mensen neer te schieten."

Echte ijzervreters zouden er waarschijnlijk niet rouwig om zijn als de robot dat wel doet. "In elke oorlog blijkt dat maar 1 procent van de soldaten zonder emoties kan schieten", zegt Pike. "Van alle anderen schiet de helft maar wat in het rond, terwijl de andere helft zijn wapen nog niet aanraakt. Robots zullen wel schieten, zonder enige spijt of medelijden."


Copyright 2005, VUM Groep